شروع غذای کمکی از شش‌ماهگی؛ راهنمای آرام و ایمن والدین

غذای کمکی معمولاً از حدود شش‌ماهگی و همراه با ادامه شیر مادر آغاز می‌شود؛ تنوع، بافت مناسب، بهداشت و پرهیز از اجبار اهمیت زیادی دارند.

در حدود شش‌ماهگی، شیر مادر یا شیرخشک به‌تنهایی دیگر تمام نیازهای رو‌به‌رشد کودک را تأمین نمی‌کند. در این زمان می‌توان با بررسی آمادگی رشدی کودک و نظر پزشک، غذای کمکی را به‌تدریج آغاز کرد. چرا شروع تدریجی اهمیت دارد؟ کودک برای آشنایی با مزه‌ها، بافت‌ها و شیوه خوردن به زمان نیاز دارد. هدف روزهای اول سیر کردن کامل کودک نیست؛ بلکه آشنا شدن با غذا و یادگیری مهارت خوردن است. غذا را با مقدار کم شروع کنید و با توجه به پذیرش کودک به‌تدریج مقدار، تنوع و غلظت آن را افزایش دهید. غذای کمکی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ متناسب با سن و توانایی بلع کودک باشد. از مواد غذایی متنوع و مغذی تهیه شود. با دست و ظروف تمیز آماده و نگهداری شود. نمک، شکر و مواد بسیار فرآوری‌شده کمتری داشته باشد. به شکلی ارائه شود که خطر خفگی ایجاد نکند. غذاهای سرشار از آهن و پروتئین، سبزیجات، میوه‌ها، غلات، حبوبات و محصولات مناسب لبنی می‌توانند به‌تدریج و متناسب با شرایط کودک وارد برنامه غذایی شوند. تعداد وعده‌ها چقدر باشد؟ سازمان جهانی بهداشت برای کودکان ۶ تا ۸ ماه معمولاً دو تا سه وعده غذای کمکی در روز را پیشنهاد می‌کند. این تعداد در ۹ تا ۲۳ ماهگی به سه تا چهار وعده افزایش پیدا می‌کند و بر اساس سن ممکن است میان‌وعده‌های مغذی نیز اضافه شود. این اعداد راهنمای عمومی هستند و مقدار غذای هر کودک باید با اشتها، رشد و توصیه پزشک هماهنگ شود. به نشانه‌های گرسنگی و سیری توجه کنید به کودک فرصت بدهید با سرعت خودش غذا بخورد. غذا را با صبر و ارتباط چشمی پیشنهاد کنید، اما کودک را برای تمام کردن ظرف مجبور نکنید. بستن دهان، برگرداندن سر یا کاهش علاقه می‌تواند نشانه سیری باشد. ایمنی هنگام غذا خوردن کودک باید هنگام خوردن در وضعیت نشسته و تحت نظارت باشد. مواد غذایی سفت و گرد مانند انگور کامل، آجیل و تکه‌های خام هویج می‌توانند خطر خفگی داشته باشند. بافت غذا باید متناسب با توانایی جویدن و بلع کودک تغییر کند. هنگام غذا خوردن کودک را تنها نگذارید. جمع‌بندی شروع غذای کمکی یک فرایند تدریجی است. تنوع، ایمنی، صبر و توجه به پیام‌های کودک مهم‌تر از حجم غذایی است که در روزهای اول می‌خورد. یادآوری: کودکان نارس، کودکان دارای حساسیت یا مشکلات رشد و بلع ممکن است به برنامه اختصاصی پزشک نیاز داشته باشند. منابع World Health Organization – Complementary Feeding WHO Guideline for Complementary Feeding 6–23 Months